از تیرماه امسال که دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS به عنوان سومین جرم تأیید شده با منشأ خارج از منظومه شمسی کشف شد، نگاه تمام اخترشناسان جهان به آن دوخته شد. با نزدیکتر شدن این «مهمان یخی» به خورشید و افزایش درخشش آن، دوباره بحثهای داغ فضای مجازی درباره احتمال مصنوعی بودن یا فرازمینی بودن آن (شبیه به ماجرای اوموآموا) بالا گرفت. ناسا در نشست خبری اخیر خود، با تکیه بر دادههای دقیق رصدی ۲۰ مأموریت فضایی، آب پاکی را روی دست شایعهسازان ریخت و اعلام کرد که 3I/ATLAS کاملاً منشأ طبیعی دارد. با آوا استار همراه باشید تا رازهای این مهمان باستانی را بررسی کنیم.
- ناسا تأیید کرد که دنبالهدار 3I/ATLAS رفتاری کاملاً طبیعی دارد و هیچ نشانهای از فناوری بیگانگان در آن دیده نمیشود.
- برای اولین بار، بیش از ۲۰ مأموریت فضایی (از مریخنوردها تا رصدخانههای خورشیدی) به صورت هماهنگ برای رصد این جرم بسیج شدند.
- این جرم احتمالاً «فسیلی کیهانی» است که از یک سامانه ستارهای بسیار قدیمیتر از منظومه شمسی جدا شده است.
- ساختار شیمیایی آن عجیب است؛ نسبت دیاکسید کربن به آب و میزان فلزات در آن، با استانداردهای بومی منظومه شمسی ما تفاوت دارد.
پایان شایعات: نه فضاییها، نه تهدید!
تنها دو هفته پس از کشف 3I/ATLAS، مقالهای غیررسمی منتشر شد که احتمال میداد این جرم یک سازه مصنوعی یا حتی خصمانه باشد. اما ناسا صراحتاً اعلام کرد که رفتار دینامیکی و فیزیکی این جرم، «دقیقاً و کاملاً» مطابق با یک دنبالهدار طبیعی است و هیچ دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.
علاوه بر این، خیالتان راحت باشد؛ این دنبالهدار هیچ خطری برای زمین ندارد. در نزدیکترین حالت، فاصله آن با ما حدود ۱۷۰ میلیون مایل خواهد بود و حتی در گذر از نزدیکی مدار مشتری در بهار ۲۰۲۶ نیز تهدیدی برای سیارات نخواهد بود.
بسیج عمومی در منظومه شمسی برای شکار تصویر
موقعیت این دنبالهدار در سوی دیگر خورشید، رصد آن را از روی زمین دشوار کرده بود. به همین دلیل ناسا دست به کاری کمسابقه زد: هماهنگی بین بیش از ۲۰ مأموریت فضایی فعال در سراسر منظومه شمسی. نزدیکترین تصاویر توسط فضاپیماهای حوالی مریخ ثبت شد که کُمایی از غبار و یخ را به وضوح نشان میداد. طیفسنجهای فرابنفش نیز ردپای هیدروژن ناشی از تبخیر آب را ثبت کردند. حتی رصدخانههای خورشیدی هم موفق شدند این جرم کمنور را در نزدیکی خورشید شناسایی کنند.
مسافری از اعماق زمان
سرعت بسیار بالای 3I/ATLAS هنگام ورود به منظومه شمسی، گواهی بر منشأ میانستارهای آن است. دانشمندان معتقدند این دنبالهدار از یک سامانه ستارهای بسیار کهن جدا شده و به سوی ما آمده است؛ سامانهای که شاید قدمتی بیشتر از خورشید و منظومه ما داشته باشد.
امضای شیمیایی منحصربهفرد
اگرچه رفتار فیزیکی این جرم طبیعی است، اما «شیمی» آن حرفهای جالبی برای گفتن دارد. میزان دیاکسید کربن نسبت به آب در این جرم، بسیار بیشتر از دنبالهدارهای معمولی منظومه شمسی است و گازهای خروجی آن حاوی مقادیر غیرمعمولی از نیکل هستند. عجیبترین نکته، رفتار ذرات غبار آن است؛ غبارها ابتدا به سمت خورشید رانده شدند و سپس به آرامی به سمت دم برگشتند که نشاندهنده تفاوت در اندازه و جنس دانههای غبار آن با نمونههای بومی ماست.
مترجم: سوگند متقی
منبع: Space.com