رویدادهای رصدی دی ۱۴۰۳

در آسمان دی چه خبر است؟

رصد آسمان دی ۱۴۰۳.

روز ۱ دی، زمین از نقطه انقلاب زمستانی عبور می‌کند.

چهار نقطه در مدار زمین وجود دارد که زاویه تابش خورشید در آن‌ها متفاوت است. دلیل این پدیده هم انحراف محور چرخش زمین از حالت قائم است. این چهار نقطه، متناظر با شروع چهار فصل سال در تقویم خورشیدی هستند. ساکنان نیمکره شمالی در زمان انقلاب زمستانی، کوتاه‌ترین روز و طولانی‌ترین شب سال را تجربه می‌کنند که در فرهنگ ایران همان شب یلدا و آغاز فصل زمستان است. مسیر حرکت ظاهری خورشید در این روز، کمترین ارتفاع را دارد و به همین دلیل، زودتر از روزهای دیگر غروب می‌کند و طولانی‌ترین شب را خواهیم داشت. البته تفاوت مدت زمان شب یلدا در مقایسه با شب‌های قبل و بعدش، چندان زیاد نیست و یلدا برای ما، بیشتر به عنوان یک نماد فرهنگی اهمیت دارد.

چهار نقطه در مسیر مدار زمین دور خورشید وجود داره که به نقاط اعتدال و انقلاب معروف هستند.

ساعت ۱۲:۵۰ به وقت تهران، زمین از نقطه انقلاب زمستانی در مدارش عبور می‌کند. با گذشت زمان و جابه‌جایی زمین در مدارش به دور خورشید، روزها به‌تدریج طولانی‌تر می‌شوند تا در اعتدال بهاری و آغاز فصل بهار، دوباره با طول شب به برابری برسند.

شامگاه جمعه ۱۴ دی می‌توانید شاهد مقارنه ماه و زهره باشید. با تاریک شدن نسبی آسمان، می‌توانید سیاره زهره را به شکل نقطه‌ای درخشان در فاصله حدود ۲.۴ درجه‌ای از ماه تشخیص دهید که البته این فاصله با گذشت زمان به تدریج کمتر می‌شود. ماه حدود ساعت ۲۰:۴۰ و زهره ساعت ۲۰:۵۰ در سمت غرب – جنوب غرب غروب می‌کنند.

شامگاه ۱۴ دی – مقارنه زهره و ماه

روز جمعه ۲۱ دی زهره به بیشترین کشیدگی شرقی می‌رسد؛ به این معنی که بیشترین فاصله زاویه‌ای را از خورشید و در جهت شرق آن دارد. سیاره‌های داخلی در بیشترین کشیدگی شرقی، بعد از غروب خورشید و در آسمان شامگاهی قابل مشاهده‌اند. زهره به شکل نقطه‌ای درخشان از قدر منفی ۴.۵ در آسمان دیده می‌شود و حدود ساعت ۲۰:۵۵ در سمت غرب – جنوب غرب غروب می‌کند.

شامگاه ۲۱ دی – بیشترین کشیدگی زهره

همچنین در این تاریخ، میتونیم شاهد مقارنه ماه و سیاره مشتری باشیم. در شب جمعه ۲۱ دی مشتری، بزرگ‌ترین سیاره منظومه شمسی، به‌صورت نقطه‌ای درخشان و بدون سوسو زدن در کنار ماه دیده می‌شود. این مقارنه فرصت خوبی برای علاقه‌مندان به نجوم و عکاسی از آسمان شب فراهم می‌کند. در این شب فار ماه ۸۷ درصد و قدر مشتری منفی ۲.۶ خواهد بود. فاصله این دو جرم در ابتدای شب حدود ۶ درجه است اما رفته رفته این فاصله کمتر میشه و در بامداد روز بعد پیش از غروب اونها به کمتر از ۵ درجه میرسه.

شامگاه دوشنبه ۲۴ دی مقارنه ماه و سیاره مریخ رو در پیش داریم. در این شب دقایقی بعد از غروب خورشید با تاریک شدن آسمان، ماه کامل در افق شرق-شمال شرق دیده میشه. در فاصله ۷ درجه‌ای شرق ماه نقطه درخشان نارنجی رنگی وجود داره که همون سیاره مریخه و از قدر منفی ۱.۵ در آسمان میدرخشه. فاصله ظاهری این دو جرم در طول شب رفته رفته کمتر میشه و در سپیده دم به حدود نیم درجه میرسه و ماه و مریخ در فاصله نسبتا کمی از هم دیده میشن پس هرچقدر دیرتر در این شب این مقارنه رو رصد کنید فاصله ظاهری اونها کمتر خواهد بود.

شامگاه ۲۴ دی – مقارنه مریخ و ماه

روز ۲۶ دی مریخ به وضعیت مقابله می‌رسد. یعنی بیشترین فاصله زاویه‌ای را از خورشید دارد و ساکنان زمین آن را در نقطۀ مقابل خورشید می‌بینند. این وضعیت زمان مناسبی برای رصد سیاره‌های خارجی است؛ چون بیشترین میزان بازتاب نور خورشید را دارند و جزییاتشان با ابزارهای رصدی دقیق‌تر مشخص می‌شود. مریخ در این شب حدود ساعت ۱۷:۰۰ از سمت شرق – شمال شرق طلوع می‌کند و تا سپیده‌دم روز بعد از قدر منفی ۱.۵ در آسمان می‌درخشد. با توجه به روشنایی نسبتا زیاد این سیاره، خیلی راحت می‌توانید پیدایش کنید. این شبها که در حوالی مقابله مریخ قرار داریم فرصت مناسبی است تا به کمک ابزارهای رصدی خود جزئیات سطح مریخ مثل قطبهای یخی اون رو رصد کنید.

شب شنبه ۲۹ دی مقارنه زیبای سیارات زهره و زحل رو میتونیم شاهد باشیم. در این شب با تاریک شدن آسمان، حوالی ساعت ۱۷:۵۰ زهره و زحل به شکل دو نقطه درخشان در فاصله حدود ۲ درجه‌ای از هم در سمت جنوب غرب آسمان دیده میشن. البته روشنایی زهره چندین برابر زحل هست و بسیار درخشانتر دیده میشه. در این شب زهره از قدر منفی ۴.۶ و زحل از قدر ۱.۱ در آسمان میدرخشن. برای رصد این مقارنه زیبا تا حوالی ساعت ۲۱، پیش از غروب اونها، فرصت دارید.

شامگاه ۲۴ دی – مقارنه مریخ و ماه

در ادامه میتونید وضعیت اهله ماه رو در دی ۱۴۰۳ مشاهده کنید.

اهله ماه در دی ۱۴۰۳

تهیه شده در مرکز نجوم آوا استار