رویدادهای رصدی بهمن ۱۴۰۳:
رژه سیارات: جذابترین پدیده آسمانی این ماه
روز جمعه ۵ بهمن، آسمان شب میزبان پدیده نجومی جذابی است: همخطی یا رژه سیارات. در این رویداد زیبا، اوایل شب شش سیاره از منظومه شمسی تقریباً در یک راستا یا بهتر است بگوییم کمانی کشیده در آسمان دیده میشوند. شاید اصطلاح “همخطی سیارات” این تصور را ایجاد کند که سیارات در یک خط دقیق قرار میگیرند، اما حقیقت این است که این سیارات در کمانی بلند و با فاصلههای نسبتاً زیاد در آسمان شامگاهی دیده میشوند.
همخطی سیارات زمانی رخ میدهد که موقعیت زمین و سایر سیارات در مدارهای خودشان به گونهای باشد که از دید ناظر زمینی تعدادی از این سیارات را در آسمان مشاهده کنیم. به دلیل انحراف کم صفحه مداری سیارات منظومه شمسی، این سیارات تقریباً در یک راستا یا کمان دیده میشوند که همان دایرهالبروج یا امتداد صفحه مداری زمین در کره آسمان است. به همین دلیل، این پدیده به رژه یا همخطی سیارات معروف است. این رویداد چندان نادر نیست و در بازههای زمانی مشخصی رخ میدهد.
این نکته را نیز در نظر داشته باشید که این پدیده محدود به یک شب نیست و تا چند هفته قابل مشاهده است. این روزها، بعد از غروب خورشید، به ترتیب شش سیاره زحل، زهره، نپتون، اورانوس، مشتری و مریخ از غرب تا شرق در پهنه آسمان قرار دارند. اوایل شب در سمت غرب آسمان، میتوانید زهره با قدر منفی ۴.۷ و زحل با قدر ۱ را در فاصله کمی از هم ببینید. در میانه آسمان، سیاره مشتری با قدر -۲.۵ میدرخشد و در شرق نیز سیاره مریخ با نور نارنجی خود و قدر منفی ۱.۴ چشمنوازی میکند.
نکته مهم: اورانوس با قدر ۵.۷ تنها در آسمانهای کاملاً تاریک قابل مشاهده است و برای دیدن نپتون با قدر ۷.۸ باید از تلسکوپ یا دوربین دوچشمی استفاده کنید. بنابراین، در این پدیده شما میتوانید ۴ یا ۵ سیاره را با چشم غیرمسلح مشاهده کنید. برای رصد این پدیده از اوایل شب تا حوالی ساعت ۹ فرصت دارید، هرچند مشتری و مریخ مدت زمان بیشتری بالای افق حضور دارند.
شامگاه ۵ بهمن – رژه سیارات
اجتماع زحل، زهره و هلال ماه
شامگاه شنبه ۱۳ بهمن، شاهد اجتماع زیبای سیاره زحل، هلال ماه و سیاره زهره خواهید بود. دقایقی بعد از غروب خورشید، این سه جرم آسمانی در سمت غرب-جنوبغرب آسمان دیده میشوند که ظاهراً در کنار هم قرار دارند. هلال ۱۲ درصدی ماه بهسادگی قابل تشخیص است. جرم درخشانی که ۵.۵ درجه بالاتر از آن قرار دارد، زهره است و جرم کمنورتری که پایینتر از ماه دیده میشود، سیاره زحل است. این اجتماع زیبا یک شب قبل و یک شب بعد از این تاریخ نیز قابل مشاهده خواهد بود، اما با آرایشی متفاوت.
شامگاه ۱۳ بهمن – اجتماع زهره و ماه و زحل
مقارنه ماه و مریخ
شامگاه یکشنبه ۲۱ بهمن، بعد از غروب خورشید، میتوانید شاهد پدیده زیبای مقارنه ماه و مریخ باشید. در اوایل شب، در سمت شرق آسمان، ماه با فاز ۹۱ درصد در فاصله ۲ درجهای سیاره مریخ با قدر منفی ۰.۸ دیده میشود. در طول شب، فاصله این دو جرم کمتر میشود و حوالی نیمهشب به کمترین مقدار خود یعنی ۱۵ دقیقه قوسی میرسد. این فاصله ظاهری تقریباً به اندازه نصف قطر ظاهری ماه خواهد بود. این شبها که در بازه نزدیکترین فاصله مریخ و زمین قرار داریم، فرصت مناسبی است که با ابزارهای رصدی قوی جزئیاتی از سطح مریخ مانند کلاهکهای یخی آن را مشاهده کنید.
شامگاه ۲۱ بهمن – مقارنه ماه و مریخ
زهره، نگین درخشان آسمان بهمن
در هفته آخر بهمن، سیاره زهره به پرنورترین حالت خود در آسمان شب میرسد و با قدر منفی ۴.۸ همچون نگینی درخشان در سمت غرب آسمان میدرخشد. روشنایی زهره در این بازه به حدی است که حتی دقایقی بعد از غروب خورشید نیز میتوانید آن را مشاهده کنید. زهره بعد از خورشید و ماه، پرنورترین جرم آسمانی است و این روزها فرصت مناسبی است که با ابزارهای رصدی، هلال زیبای آن را نیز مشاهده کنید.
وضعیت اهله ماه بهمن ۱۴۰۳
وضعیت اهله ماه بهمن ۱۴۰۳
آسمانتون پرستاره 🌌
نویسنده: پارسا صادق دستجردی
ویراستار: امیرعلی مومنی
مرکز نجوم آوا استار
با سلام درصورت امکان رویدادهای رصدی اسفندماه را بگذراید